Een installatie van vóór 1981: wat Deel 8 laat staan
Deel 8 van het AREI gaat over installaties die ouder zijn dan Boek 1. Het is geen vrijbrief, wel een lijst: zestien punten waarop een bestaand deel van vóór 1 oktober 1981 mag afwijken, elk met eigen voorwaarden.
Eerst nagaan: welk regime?
De eerste vraag is niet hoe oud het huis is, maar wanneer de uitvoering ter plaatse begon. Boek 1 kijkt daarbij naar "elk gedeelte" van een installatie. Een keuken uit 2005 en een verdieping uit 1965 in hetzelfde huis kunnen dus onder een ander regime vallen.
| Uitvoering begonnen | Naam in Boek 1 | Afwijkingen |
|---|---|---|
| Vóór 1 oktober 1981, met of zonder controlebezoek volgens het oud AREI | oude huishoudelijke installatie | afdeling 8.2.1: zestien punten |
| Vanaf 1 oktober 1981, met gelijkvormigheidsonderzoek volgens het oud AREI | huishoudelijke installatie oud AREI | afdeling 8.2.2: elf punten, sommige met een einddatum |
| Vanaf 1 juni 2020, met gelijkvormigheidscontrole volgens hoofdstuk 6.4 | buiten Deel 8 | onderafdeling 6.5.8.1 |
Vindplaats in Boek 1 (2026): 8.1.1 (pdf 284), 8.2.1 en 8.2.2 (pdf 285 en 288), 6.5.8.1 (pdf 216).
In de praktijk, geen regel
Het begin van de uitvoering staat zelden ergens zwart op wit. We kijken naar een oud verslag, een datum op de tekening, facturen van latere werken en de staat van buizen en dozen. Blijft het onzeker, leg dat dan voor aan het erkend organisme: de vertegenwoordiger die het verslag tekent, beslist welke regels hij toepast.
De zestien punten in gewone taal
Alles hieronder geldt voor de bestaande gedeelten van vóór 1 oktober 1981, dus niet voor wat je er nu bijzet. De linkerkolom verwijst naar het punt in afdeling 8.2.1.
| Punt | Mag in dienst blijven | Voorwaarde of grens |
|---|---|---|
| 1 Materieel | dozen, leidingen en beveiligingen, gebouwd volgens het goed vakmanschap van toen | kenmerken volgens de huishoudelijke regels, geen gevaar bij correct gebruik, geschikt voor de plaats |
| 2 Differentieel | kleiner dan 40 A, zonder de markering "3000 A, 22,5 kA²s", met de scheiding via een algemene scheidingsinrichting stroomopwaarts in het hoofdbord | die laatste enkel aan het begin van de installatie |
| 3 Overstroom | beveiliging zonder de markering van energiebeperkingsklasse 3 | houders en pennen niet-verwisselbaar (tabellen 8.1 tot 8.3), etiket op de bordeur bij een kring onder 1,5 mm²: zie oude borden |
| 4 Hoofdschakelaar | algemene lastscheidingsschakelaar van ten minste 25 A | - |
| 5 Leidingen | geen vooropgestelde brandreactie; doorsnede onder 2,5 mm², met 1 mm² als ondergrens; wasmachine, oven of kookplaat op een kring die er niet aan toegekend is | 1 mm²: smeltzekering tot 6 A of vermogensschakelaar tot 10 A |
| 6 Contactdozen | geplaatst vóór 1 oktober 1981; zonder aardcontact; meer dan acht per kring | zie contactdozen zonder aarding |
| 7 Schema's | vereenvoudigd eendraadschema en situatieplan | een vaste minimale inhoud; ze hoeven niet met elkaar overeen te komen |
| 8 Markering | enkel de markering in het bord en op vaste toestellen | individueel, tenzij vergissen uitgesloten is; een vast toestel mag ook op de schema's staan |
| 9 Verslag | geen verslag van gelijkvormigheidscontrole in het dossier | geduld bij het controlebezoek |
| 10 Kleuren | beschermingsgeleider die niet groen-geel is; actieve of beschermingsgeleider met groene of gele isolatie | een actieve geleider in groen-geel blijft verboden |
| 11 Aardgeleider | koper van ten minste 6 mm² | nieuw werk vraagt meer (5.4.2.2): 16 mm² als de geleider tegen corrosie bekleed is, zo niet 25 mm² |
| 12 Beschermingsgeleider | leiding zonder beschermingsgeleider; beschermingsgeleider buiten de leiding | geen vast of vast opgesteld toestel van klasse I op zo'n leiding. Apart: in droge lokalen (AD1, BB1, BC1) hoeft de massa van een vast verlichtingstoestel van klasse I met lamphouders zonder IPXX-B niet aan de beschermingsgeleider |
| 13 Equipotentiaal | geen hoofdequipotentiale verbinding | - |
| 14 Verlichting | één verlichtingskring per installatie | - |
| 15 Badkamer | eigen afwijkingen, met een verwijzing naar 6.5.8.1, punt 3 | voorwaarden in punt 15.2; laat de keurder dit ter plaatse beoordelen |
| 16 Differentieel per kring | contactdozen en verlichting zonder differentieel met grote gevoeligheid; meer dan acht eindkringen per differentieel; een eigen schikking bij verhoogde spreidingsweerstand | blijft gelden na een kleine wijziging aan die kringen, maar punt 6 is strenger voor contactdozen zonder aardcontact |
Vindplaats in Boek 1 (2026): 8.2.1, punten 1 tot 3 (pdf 285-286), 4 en 5 (pdf 286), 6 tot 10 (pdf 287), 11 tot 16 (pdf 288); toegekende kringen: 5.2.1.2 (pdf 138); aardgeleider nieuw werk: 5.4.2.2 (pdf 187).
Zo ziet zo'n blad er dan uit
Zo lees je dit
- A: de ene lichtkring van het hele huis, 2×1 mm² op 10 A, achter Diff A (punten 5, 14 en 16).
- B en C: contactdozen zonder aardcontact, 2×2,5 mm², daarom achter de 30 mA van Diff B (punt 6).
- D: de boiler, met beschermingsgeleider (3G2,5 mm²), achter Diff A (punt 12).
- Links onderaan: aardingspen · 6 mm², de aardgeleider van punt 11; geen hoofdequipotentiale verbinding (punt 13).
- Elke beveiliging is getekend als kleine vermogensschakelaar: dat doet SUPLAN altijd. Dit huis heeft er zo, met kaliber en zonder kromme.
Wat de lijst niet zegt
- Twee zaken blijven uitdrukkelijk verboden: een contactdoos met aardcontact dat geen echte verbinding heeft met de aardverbinding, en een actieve geleider gemarkeerd in groen-geel.
- Een belangrijke wijziging verandert het plaatje. Dan staat de hele installatie achter ten minste één differentieel van hoogstens 300 mA, ook de delen die je niet aanraakt. Hoe dat op papier loopt, lees je bij renoveren in fasen.
- De staat van de installatie blijft jouw zaak. Een eigenaar zorgt voor de goede staat van onderhoud; een afwijking is geen vrijstelling van onderhoud.
Vindplaats in Boek 1 (2026): 8.2.1, punten 6 en 10 (pdf 287), 4.2.4.3 b (pdf 110), 9.1.2 (pdf 301).
Wanneer komt er een controlebezoek?
Een oude huishoudelijke installatie die nooit een gelijkvormigheidsonderzoek kreeg, ontmoet de keurder meestal op een van deze momenten:
- Bij de verkoop van de wooneenheid. De verkoper laat een controlebezoek uitvoeren en laat de datum van het verslag in de akte vermelden. Is het verslag negatief, dan start voor de koper een termijn van achttien maanden vanaf de akte.
- Bij een aanvraag om de aansluiting te verzwaren. Zonder verslag geen verzwaring: de verdeler gaat na of het bij de aanvraag zit.
- Telkens als een controlebezoek om een andere reden nodig is. De regels zijn dezelfde: Boek 1 met Deel 8 voor wat ouder is, zonder Deel 8 voor wat nieuwer is.
Kreeg de installatie al eens een controle volgens het oud AREI, dan geldt voor het eerste bezoek volgens Boek 1 de termijn die in het laatste verslag staat.
Na zo'n bezoek loopt de gewone klok: om de 25 jaar voor een woning. Hoe je inbreuken uit een verslag wegwerkt, is een onderwerp apart; dat staat uitgewerkt in een herstelgids over termijnen en nazicht.
Vindplaats in Boek 1 (2026): 8.1.2 (pdf 284), 8.4.1 (pdf 293-294), 8.4.2 (pdf 294-296), 8.4.3 (pdf 296), 6.5.2 (pdf 214).