Naar de inhoud
eendraadstekening.be Ontcijfergids Begin met tekenen
Oude borden

Smeltzekeringen en oude borden

Een bord met smeltzekeringen is op zich geen inbreuk: Boek 1 noemt de smeltzekering nog altijd bij de toegelaten beveiligingen van een woning. Of jouw bord door de keuring komt, hangt af van kaliber, doorsnede, houders en etiket.

Eerst het kaliber naast de doorsnede leggen

Voor een woning zegt tabel 4.11 hoe groot de beveiliging hoogstens mag zijn, en dat is niet hetzelfde voor een smeltzekering en een vermogensschakelaar.

DoorsnedeSmeltzekering, hoogstensVermogensschakelaar, hoogstens
1 mm²6 A10 A
1,5 mm²10 A16 A
2,5 mm²16 A20 A
4 mm²20 A25 A
6 mm²32 A40 A
10 mm²50 A63 A

Vindplaats in Boek 1 (2026): tabel 4.11 (pdf 126), 5.3.5.5 a (pdf 179).

Twee voorbeelden uit die tabel. Een zekering van 16 A op 1,5 mm² is te zwaar: daar hoort hoogstens 10 A. Op 2,5 mm² is 16 A wel in orde. En wie een smeltzekering door een automaat vervangt, mag niet zomaar hetzelfde getal blijven lezen: de kolommen lopen niet gelijk. Daarom meten we de draad na in plaats van het oude cijfer over te nemen.

Drie voorwaarden uit Deel 8

Dunne draad: 1 mm² als ondergrens

In het bestaande deel mag een geïsoleerde geleider dunner zijn dan 2,5 mm², maar niet dunner dan 1 mm². Op 1 mm² komt hoogstens een smeltzekering van 6 A, of een vermogensschakelaar van maat 12 of van hoogstens 10 A.

Houders die niet verwisseld kunnen worden

Onder 10 mm² mag een element niet vervangen kunnen worden door een zwaarder dan de leiding toelaat. Voor oude houders met een penafstand van 20 mm werkt Deel 8 dat uit in de tabellen 8.1, 8.2 en 8.3: bij 1 mm² hoort een rood kalibreer-element. Vind je dat rode onderdeel niet, of zit er een zwaardere patroon in, noteer het dan. Bij steunen van type D hoort het centrale contact bovendien aan de voedingszijde te zitten.

Het etiket op de bordeur

Zit er een kring onder 1,5 mm² in het bord, dan hoort op de deur een rechthoekig etiket van minstens 8 cm breed en 5 cm hoog: het pictogram van figuur 8.1 in het rood op wit, rood omlijnd, met 1 mm², 6 A en 10 A. Het mag niet gemakkelijk te verwijderen zijn. Dat geldt dus ook als je de dunne draad na een renovatie aan een nieuw bord hangt.

Vindplaats in Boek 1 (2026): 8.2.1, punt 3 (pdf 285-286) en punt 5 (pdf 286), 5.3.5.5 a en c (pdf 179).

De rest van een oud bord

OnderdeelToegelaten in het bestaande deelPunt
Hoofdschakelaaralgemene lastscheidingsschakelaar van ten minste 25 A4
Differentieelkleiner dan 40 A, ook zonder de markering "3000 A, 22,5 kA²s"2
Automaten en zekeringenzonder de markering van energiebeperkingsklasse 33
Opschrifteneen duidelijke, onuitwisbare markering per toestel, tenzij elke vergissing uitgesloten is8

Vindplaats in Boek 1 (2026): 8.2.1, punten 2 en 3 (pdf 285), punt 4 (pdf 286), punt 8 (pdf 287).

Zo staat het op het schema

Tabel 2.23 D tekent een smeltzekering als een rechthoekje met een lijn erdoor, eventueel met het kaliber en het type erbij, zoals gG 16A. De kleine vermogensschakelaar krijgt een eigen teken, met bijvoorbeeld 20A curve C. Hoe je de rest van zo'n blad aanpakt, staat bij oude notaties lezen.

Vindplaats in Boek 1 (2026): tabel 2.23 D (pdf 61-62).

Uitsnede van een eendraadschema: aansluiting met hoofdautomaat 25 A, differentieel A van 300 mA, kring A op 10 A met 2×1 mm² en kring D op 16 A met 3G2,5 mm²
Het oude bord van ons burgerhuis: aansluiting met hoofdautomaat van 25 A, Diff A van 300 mA, kring A op 10 A met 2×1 mm² en kring D op 16 A voor de boiler.

Zo lees je dit

  • hoofdautomaat 25A · 2P: zo noemt SUPLAN de hoofdschakelaar; punt 4 laat een algemene lastscheidingsschakelaar van ten minste 25 A toe.
  • 10A zonder letter: ons voorbeeld gaat uit van een oude automaat waarvan de kromme niet bekend is. Punt 7 vraagt de beveiliging met haar kenmerken, dus noteer wat je op het toestel kunt aflezen.
  • VOB Eca 2×1 mm²: de dunne draad; de 2 bij het schuine streepje zegt dat er twee geleiders zijn.
Kolom van kring K op het eendraadschema: 2×1 mm², automaat C10A en vijf lichtpunten met hun schakelaars, K.1 tot K.5
Na de eerste fase: dezelfde dunne draad als kring K, nu op een automaat C10A in het nieuwe bord.

Wat SUPLAN hier niet kan. SUPLAN tekent de beveiliging van een kring altijd als kleine vermogensschakelaar. Hangt een kring nog aan een smeltzekering, dan krijgt ze in de app dus het automaatteken en niet dat van tabel 2.23 D. Daarom heeft ons voorbeeldhuis automaten. Teken je een bord met zekeringen, zet de zekering en haar kaliber dan in de naam van de kring en leg het blad voor aan wie het moet nakijken.

Laten zitten of vervangen?

Een ander bord plaatsen dat niet identiek is aan het oude, staat in Boek 1 als voorbeeld van een belangrijke wijziging. Dat heeft gevolgen: nieuwe schema's van wie de werken uitvoert, een gelijkvormigheidscontrole vóór de ingebruikname, en de hele installatie achter ten minste één differentieel van hoogstens 300 mA. De kringen die je behoudt, blijven bestaande gedeelten met de afwijkingen van Deel 8; ons voorbeeld daarvan staat bij renoveren in fasen. Wat er bij de vervanging zelf komt kijken, van bordkast tot etiketten, lees je in een bordgids over het vervangen van een oud bord.

Vindplaats in Boek 1 (2026): Deel 2 (pdf 58), 3.1.2.1 a (pdf 69), 6.4.1 (pdf 209-210), 4.2.4.3 b (pdf 110).

In de praktijk, geen regel

Voor we iets aanraken, fotograferen we het bord met open deur en schrijven we per kring het kaliber, de draad en wat er uitvalt op. Twijfel je over een patroon die er heet uitziet of over een verkleurde houder, wacht dan niet op de keuring en bel een elektricien.