Naar de inhoud
eendraadstekening.be Ontcijfergids Begin met tekenen
Notaties

Oude notaties lezen zonder te gokken

Boek 1 van het AREI bevat geen overzicht van vroegere tekens. Wie zegt dat elk oud symbool één vaste betekenis had, gokt. Een oud blad lees je daarom in een vaste volgorde, met de legende van het blad zelf als eerste bron.

Vijf stappen voor een blad dat je niet kent

  1. Zoek de legende en de afzender. Staat er een lijst met tekens, dan geldt die voor dit blad, ook al zou je een teken anders lezen. Noteer naam, datum, stempel en nummer. Boek 1 wil vandaag op elk schema een datum, een versienummer en een eigen nummer; op een oud blad is dat niet vanzelfsprekend.
  2. Bepaal wat voor blad het is. Een tekening met kamers en muren is een situatieplan. Een boom die vanuit de hoofdschakelaar vertakt, is een eendraadschema. Soms staan ze samen op één vel.
  3. Lees van het bord naar buiten. Eerst de hoofdschakelaar en de differentieel als die er is, dan de beveiliging per kring, de draad en pas daarna de lampen en stopcontacten. Wat dicht bij het bord staat, is meestal het best leesbaar en het makkelijkst te controleren.
  4. Leg het blad naast het bord. Tel de kringen. Eén kring meer in het bord dan op papier betekent dat iemand later iets bijzette. En verwacht niet dat beide bladen elkaar volgen: voor het oude deel eist Boek 1 geen overeenkomst tussen eendraadschema en situatieplan.
  5. Schrijf "onbekend" waar je het niet weet. Een teken dat niet in de legende staat en dat je ter plaatse niet kunt nagaan, vul je niet in op gevoel. Vraag het aan iemand die de installatie kan doormeten. Een open vraag op een blad is beter dan een zekerheid die niet klopt.

Vindplaats in Boek 1 (2026): 3.1.2 (pdf 69), 8.2.1, punt 7 (pdf 287). Stappen 2, 3 en 5 zijn onze werkwijze, geen regel.

Codes die Boek 1 zelf nog noemt

Op één plaats helpt het AREI wel: bij de installaties oud AREI noemt het een paar oude kabelcodes bij naam, met een datum erbij. De betekenis van de letters legt het niet uit, wel wat ermee mag.

Op het bladWat Boek 1 erover zegtWaar
EMCB, EMCVB1 mm², in kringen zonder contactdoos, mogen blijven bij uitvoering vóór 17 mei 1986; de beveiliging aangepast aan de doorsnede8.2.2, punt 5 (pdf 290)
CTLB, VTLB0,75 mm², zelfde voorwaarden en dezelfde datum8.2.2, punt 5 (pdf 290)
VFVBkabel met metalen wapening in een ruimte met bad of douche, mag blijven bij uitvoering vóór 22 juli 19868.2.2, punt 5 (pdf 290)
Maat 12, pen van 6 Akleine vermogensschakelaar met pennen of pensmeltzekering; houders niet-verwisselbaar8.2.1, punt 3 (pdf 285)
H07V-Uvoorbeeld van vandaag: vier geleiders Eca van 1,5 mm² in een buis in een wandtabel 2.23 C (pdf 61)

Die lijst is geen volledig overzicht. Staat er een andere code, zoek ze dan niet in Boek 1 maar in de legende, op de mantel van de kabel zelf of in de documentatie van die tijd.

Eén woord of code snel nakijken kan met de zoeker voor oude notaties: die geeft ook de vertaling voor op een strook naast je blad.

Dezelfde gegevens, anders genoteerd

Wie het oude blad overzet, schrijft elke kring in de notatie van tabel 2.23 C. Op ons voorbeeld zie je beide vormen. Eerst de vertrekken die we uit het oude bord overnamen, daarna drie nieuwe kringen.

Uitsnede van een eendraadschema: differentieel B van 30 mA met twee kolommen, contactdozen gelijkvloers en contactdozen verdieping en zolder, 2×2,5 mm² op 16 A
Twee vertrekken uit het schema vóór de werken: Diff B van 30 mA met de kringen B en C, telkens 2×2,5 mm² op 16 A.
Uitsnede van een eendraadschema: de kringen G, H en J voor kookplaat, oven en boiler, met XVB Cca 3G6 mm² op C32A en 3G2,5 mm² op C20A
Drie nieuwe kringen na de eerste fase: kookplaat, oven en boiler, met kabelcode, aantal geleiders en de plaatsing in buis in de wand.
Wat je leestWat het zegt
VOB Eca 2×2.5 mm²soort kabel of draad, brandklasse, twee geleiders van 2,5 mm². SUPLAN schrijft × als er geen beschermingsgeleider bij is.
XVB Cca 3G2.5 mm²drie geleiders van 2,5 mm², waarvan één beschermingsgeleider. Die schrijfwijze staat ook in tabel 2.23 C.
Schuin streepje met 2 of 3het totale aantal geleiders in de leiding.
Cirkel bij een wandtekenleiding in een buis in een wand.
C32A, 16Akaliber van de beveiliging, met of zonder uitschakelkromme.
2P · 3kAaantal polen en het kortsluitvermogen van het toestel in het bord.

Vindplaats in Boek 1 (2026): tabel 2.23 C (pdf 61). De schrijfwijze van × en de grijze regel zijn de vorm die SUPLAN gebruikt.

Wie de tekens van vandaag één voor één wil opzoeken, vindt ze in een legende per soort beveiliging. Voor het oude blad helpt die enkel als vergelijkingspunt: een teken dat er nu hetzelfde uitziet, hoeft vroeger niet hetzelfde betekend te hebben.

Wat op een oud blad gerust kan ontbreken

  • Letters en nummers op het situatieplan: bij de bestaande gedeelten van vóór 1 oktober 1981 is de markering niet nodig (punt 7 van de zestien punten).
  • Afzonderlijke lampen en stopcontacten op het eendraadschema: daar volstaan type en doorsnede van de vertrekken.
  • Handtekening, datum en btw-nummer op een blad van een installatie oud AREI, en het type van de beveiliging: die afwezigheid wordt geduld.

Vindplaats in Boek 1 (2026): 8.2.1, punt 7 (pdf 287), 8.2.2, punt 7 (pdf 290).

In de praktijk, geen regel

Gooi het oude blad niet weg als het nieuwe klaar is. Scan het en steek het achteraan in het dossier: de volgende die de muren openmaakt, is blij met elke aanwijzing over de vroegere leidingen. Hoe het nieuwe blad tot stand komt, lees je bij een oude tekening overzetten.